Ga naar de homepage
Ga naar de homepage
4
Wandeltocht
7 km
Deze 'Witte route - Slokkert route Veenhuizen' is een bewegwijzerde route van 7 km en voert je door en om Veenhuizen. Veenhuizen was een kolonie van de Maatschappij van Weldadigheid, opgericht in 1818. In totaal bestond het uit 7 koloniën; in Nederland en België. In Veenhuizen werden met name armen en wezen gehuisvest. In het landschap en de gebouwen zie je deze bijzondere geschiedenis meteen terug. De route is niet overal verhard.
Parkeren en OV
De route start bij Veenhuizen Boeit aan de Oude Gracht 40 in Veenhuizen. Hier is ook parkeergelegenheid. Kom je met het OV naar Veenhuizen? Stap dan uit bij bushalte Generaal van den Boschweg, dan is het nog 15 min. lopen naar het startpunt. Plan hier je reis.
Bewegwijzering
De route is bewegwijzerd met witte paaltjes.
Honden
Honden mogen mee mits aangelijnd.
Eten & drinken
Wil je w…
Deze 'Witte route - Slokkert route Veenhuizen' is een bewegwijzerde route van 7 km en voert je door en om Veenhuizen. Veenhuizen was een kolonie van de Maatschappij van Weldadigheid, opgericht in 1818. In totaal bestond het uit 7 koloniën; in Nederland en België. In Veenhuizen werden met name armen en wezen gehuisvest. In het landschap en de gebouwen zie je deze bijzondere geschiedenis meteen terug. De route is niet overal verhard.
Parkeren en OV
De route start bij Veenhuizen Boeit aan de Oude Gracht 40 in Veenhuizen. Hier is ook parkeergelegenheid. Kom je met het OV naar Veenhuizen? Stap dan uit bij bushalte Generaal van den Boschweg, dan is het nog 15 min. lopen naar het startpunt. Plan hier je reis.
Bewegwijzering
De route is bewegwijzerd met witte paaltjes.
Honden
Honden mogen mee mits aangelijnd.
Eten & drinken
Wil je wat eten of drinken tijdens deze wandeling? Dat kan bij verschillende horecagelegenheden in Veenhuizen.
Haulerweg
9341 Veenhuizen
Navigeer naar startpunt
Hier is het TIP gevestigd, het is ook de startplaats van uw bezoek aan Veenhuizen. In 1875 werd een aparte school gebouwd voor de kinderen van het personeel, naar ontwerp van architect J.F. Metzelaar.
Het was hier ten tijde van de Rijkswerkinrichting één en al bedrijvigheid: er werd getimmerd, gezaagd en geklopt.
Naast de houtzagerij, aan de andere kant van het water, ligt de eerste elektriciteitscentrale van Drenthe, uit 1912.
Het sprookjesachtige meertje heet het Houtjesplein. Tot het moment van verwerking lagen hier de boomstammen die de arbeiders zo vanuit het water in de houtzagerij konden trekken.
Dit gebouw, in 1898 ontworpen door architect Metzelaar, was oorspronkelijk het vernieuwde Tweede Gesticht voor 1.200 verpleegden.
Meidoornlaan 38
9341 AP Veenhuizen
Het gebouw is rond 1925 in opdracht van het Ministerie van Justitie gebouwd. In de ventilatieschachten werden de brandweerslangen gehangen om te drogen.
Het witte gebouw ‘het Heuveltje’ is gebouwd als Leprozenhuis.
Op de Tuinen van Weldadigheid rond de monumentale boerderij ‘Essererf’ kweken we een van de grootste collecties aardappelen, knoflook, groenten, kruiden en bloemen voor zaai-, plant- en pootgoed.1
Ergens in de natte wereld van het Fochteloërveen ontstaat het veenbeekje De Slokkert. Met enig kunst- en vliegwerk wordt hij door het Bankenbosch gevoerd. Je komt De Slokkert onderweg voor het eerst tegen als je op weg naar twee bruggetjes passeert.
Tussen de Oude Norgerweg en de Dominee Germsweg in Veenhuizen ligt het historisch herkenningspunt dat bekend staat als het Spaanse Kerkhof.
Er zijn vijftig graftrommels uit binnen- en buitenland te zien. Graftrommels werden aan een overledene geschonken. Verder is het ook mogelijk om de restauratiewerkzaamheden te zien. Open: donderdags van Pasen tot eind oktober van 10.00 tot 17.00 uur.
Oud Bergveen, Veenhuizen
Bergveenweg 1
9341 TE Veenhuizen
De voormalige Stoomkatoenspinnerij en -weverij was bij de oplevering in 1839 een hypermoderne fabriek: de allereerste katoenspinnerij en -weverij in Noord-Nederland, die werd aangedreven door stoommachines.
Oude Norgerweg 5, B
9341 TG Veenhuizen
Tot in de jaren twintig van de vorige eeuw stond het Derde Gesticht aan de Oude Norgerweg. Het was hetzelfde gebouw als het oude Tweede Gesticht waar tegenwoordig het Gevangenismuseum gehuisvest i1
Het verdwenen Derde Gesticht
9341 AH Veenhuizen
Cultureel programma in en rond een sfeervolle locatie grenzend aan het voorheen Derde Gesticht. Van locatietheater, muziek tot film en andere verhaalvormen.
Madre Mia
Stoomweg, 3a
9341 TH Veenhuizen
Op de zogeheten Franse kaart uit 1811 ziet u Veenhuizen getekend als een rijtje boerderijen en erven aan de weg van Norg naar Haule. Op de plaats van het Waze Meer ligt tegenwoordig Waskemeer. Op1
Bitter en Zoet, een bijzonder hotel in historisch Veenhuizen, middenin Unesco Wereld Erfgoed.
Tuin van 20 are met een natuurlijke poel. Koffie- en Theetuin Zunneschien is een gezellige ontspanningstuin in het Drentse Veenhuizen. Geniet van de kronkelende paadjes en leuke zitjes onder het genot van een heerlijk kopje thee of koffie, met cake. ...
Koffie- en theetuin Zunneschien
Hospitaallaan 2
9341 AH Veenhuizen
Breng een bezoekje aan mijn atelier waar ik, Sonja Hooglander, als kunstenaar werk. Hier kunt u kijken tussen mijn collectie schilderijen en lessen of workshops volgen. Tevens verkoop ik kunstenaarsmaterialen. Neem een kijkje en laat u verwonderen...
Het Tweede Gesticht uit 1824 staat er nog steeds, als enige van de oorspronkelijke drie gestichten.
Oude Gracht 1
9341 AA Veenhuizen
Het slachthuis is gebouwd in 1891. Aan de zolderbalken zijn de ijzeren haken, waaraan het vee werd opgehangen, nog steeds zichtbaar
De Wilhelminaboom, een linde, is in 1898 geplant. Deze boom werd geplant ter gelegenheid van de inhuldiging van Wilhelmina als Koningin der Nederlanden. Overal in Nederland werden destijds1
Het Tweede Gesticht uit 1824 staat er nog steeds, als enige van de oorspronkelijke drie gestichten.
Oude Gracht 1
9341 AA Veenhuizen
Oude Gracht 40
9341 AB Veenhuizen
Navigeer naar eindpunt
Extra info
1815. Nadat Napoleon de Slag bij Waterloo heeft verloren heerst er, vooral in de steden, grote armoede in Nederland. Generaal Johannes van den Bosch richt de Maatschappij van Weldadigheid op om arme mensen ‘te verplegen tot een beter bestaan’ en om hen een beroep te leren zodat zij kunnen voorzien in hun eigen onderhoud.
Er worden zeven Koloniën van Weldadigheid opgericht: vijf in de Noordelijke Nederlanden (Frederiksoord, Willemsoord, Wilhelminaoord, Ommerschans en Veenhuizen) en twee in de Zuidelijke Nederlanden (Wortel en Merksplas). Landlopers, arme gezinnen, bedelaars en ook weeskinderen worden er zowel vrijwillig als gedwongen opgenomen.
Veenhuizen is de zesde kolonie en wordt in 1823 opgericht. Er worden drie gestichten gebouwd waar het personeel en de verpleegden (zoals de armen en wezen worden genoemd) wonen en werken. In 1859 gaat de Maatschappij van Weldadigheid failliet en neemt de Staat der Nederlanden Veenhuizen over.
Vanaf 1875 gaat het beheer van Veenhuizen naar Justitie en wordt Veenhuizen omgevormd tot een gevangenisdorp. Net als de kolonie Veenhuizen is ook het gevangenisdorp zelfvoorzienend. Justitie verplicht haar personeel in het dorp te wonen. Andere mensen zijn niet welkom, tenzij ze een goede reden hebben voor een bezoek aan Veenhuizen.
De architecten Johan Frederik Metzelaar (tot 1883) en daarna zijn zoon Willem Cornelis ontwerpen de gebouwen voor een compleet dorp met respect voor de bestaande landschapsstructuur. Door het gebruik van maar zeven woningtypes ontstaat een grote eenheid, wat het dorp een unieke uitstraling geeft. In dezelfde stijl worden o.a. het hospitaal, de elektriciteitscentrale, scholen, kerken en het slachthuis gebouwd.
De woningen weerspiegelen de hiërarchie binnen Justitie: de locatie, de vorm, de grootte en de tuinaanleg zijn indicaties van de sociale status en de rang.
Op een aantal woningen staan opvoedkundige teksten of teksten die verwijzen naar de functie van de bewoners. Sommige woningblokken hebben op de zijgevel een letter- of cijferaanduiding.
Jarenlang blijft Veenhuizen een gevangenisdorp waar buitenstaanders niet welkom zijn. Een dorp met eigen regels, een strikte hiërarchie, een uitzonderlijke architectuur en een bijzondere landschappelijke inrichting. Omstreeks 1985 wordt Veenhuizen vrij toegankelijk en trekt Justitie zich langzaam maar zeker terug uit het sociale leven van Veenhuizen met als gevolg dat veel gebouwen leeg komen te staan en de gevangenissen rondom van hekken worden voorzien.
Dankzij de inspanningen van verschillende partijen en overheden heeft Veenhuizen, in juli 2021, de UNESCO Werelderfgoed status gekregen.
Deze route kan het gehele jaar gewandeld worden. Wel voert de wandelroute deels over onverharde paden. Wij raden je dan ook aan goede, waterdichte, schoenen te dragen.