Koloniën van Weldadigheid

200 jaar geleden, in 1818, richt Johannes van den Bosch de Maatschappij van Weldadigheid op. Arme gezinnen, bedelaars en zwervers kunnen gaan werken in één van de Koloniën van Weldadigheid. Ze krijgen een eigen woning en een stukje grond om te bewerken. Een hard bestaan. Door middel van arbeid en scholing wordt de Kolonisten discipline bijgebracht, zodat ze na verloop van tijd in hun eigen onderhoud kunnen voorzien. 

Proef- en Dwangkoloniën

In totaal richt de Maatschappij van Weldadigheid zeven Koloniën op. Twee daarvan zijn voor armen die vrijwillig voor het Koloniebestaan kiezen. In de overige vijf worden bedelaars en landlopers gedwongen opgenomen. De Dwangkoloniën zijn grote en dichtbevolkte gestichten, waar men dag en nacht onder bewaking staat. De bewoners zijn eigenlijk gevangenen.

Het grootste oppervlak van de Koloniën van Weldadigheid ligt in Drenthe, in Veenhuizen, Frederiksoord en Wilhelminaoord. Maar er zijn ook Koloniën in Friesland, Overijssel, en het Belgische Antwerpen opgericht. 

 

Proefkolonie Frederiksoord

Frederiksoord is de plek waar het bijzondere verhaal van de Koloniën van Weldadigheid is begonnen. Hier werden de eerste koloniehuisjes gebouwd, waar arme gezinnen uit de grote steden de kans kregen op een beter bestaan. Het was best een lange reis, men was zo maar drie dagen onderweg. Maar armoe in de steden was ook geen pretje.  En de belofte van een eigen huisje, werk en scholing voor de kinderen zorgden in de eerste jaren van het bestaan van de Koloniën zorgden voor behoorlijk wat vrijwillige aanmeldingen. 

Meer over Frederiksoord

Dwangkolonie Veenhuizen

Het was best een hard bestaan, het leven van de vrijwillige kolonisten in Drenthe. Het was hard werken, de dagindeling werd voor je bepaald, je was verplicht om naar de kerk te gaan en je was ook nog eens mijlenver van je familie verwijderd. Bovendien werd je bij terugkeer in de stad met minachting begroet. Niet zo gek dus dat de vrijwillige aanmeldingen na enige tijd uitbleven. De Maatschappij van de Weldadigheid ging daarom over naar gedwongen opnamen. En onder andere in Veenhuizen werd een dwangkolonie opgericht.

Meer over Veenhuizen