Wandeltocht
15,6 km
Het Moor|Veenlandpad voert je in acht etappes door het grensland van Drenthe en Duitsland, langs de sporen van het vroegere Bourtangermoeras. Door veendorpen, bossen, heide en hoogveen ontdek je bijzondere natuur én de verhalen van de mensen die hier hun bestaan opbouwden. Een tocht door stil, ruig en verrassend onbekend grensland.
De zesde etappe van het Moor|Veenlandpad start in Hebelermeer, tegenwoordig een groen lintdorp met grote boerderijen en fraaie erven. Dat was ooit anders: het dorp ontstond in 1788 als arme ‘moeraskolonie’, met slechts twaalf boerenplaatsen midden in het hoogveen. Op weg naar Zwartemeer wandel je door een landschap dat herinnert aan het moeizame bestaan van de eerste veenbewoners.
Ruim dertig jaar na de start van de kolonie Hebelermeer kreeg de nederzetting een eigen molen. De windmolen verrees op een hoger gelegen plek en stond op een veenpakket van 3,5 meter dikte.
Aan de Duitse kant kwam de grootschalige vervening pas aan het eind van de negentiende eeuw op gang, het Bourtangermoeras is in de eeuwen daarvoor gestaag gekoloniseerd door kleine boeren die op het veen gewassen verbouwden.
Het Veenpark aan de rand van Barger-Compascuum is een van de grootste openluchtmusea in Nederland. De geschiedenis van de veenarbeider en de ontginning van het Bourtangermoeras staan er centraal.
De Runde was een veenrivier die in het Zwarte Meer in het hoogveen ontsprong en de bovenloop vormde van de Ruiten Aa. In 2005 is die oude loop zoveel mogelijk hersteld en zijn er natuurlijke oevers aangelegd en vistrappen zodat vissen hun paaigronden kunnen bereiken.
Aan de rand van het Zwarte Meer, een enorme veenplas die tot wel vijf meter diep was, verrezen na1860 hutten van veenarbeiders en boerderijtjes die op het veen boekweit verbouwden.