De Runde

De Runde was een veenrivier die in het Zwarte Meer in het hoogveen ontsprong en de bovenloop vormde van de Ruiten Aa. In 2005 is die oude loop zoveel mogelijk hersteld en zijn er natuurlijke oevers aangelegd en vistrappen zodat vissen hun paaigronden kunnen bereiken. Vanaf de middeleeuwen lieten boeren uit de Duitse zanddorpen Langen, Altharen, Wesuwe en Versen hun schapen grazen rondom het Zwarte Meer en op de groenlanden van de Runde. De bisschop van Münster had hun dat recht verleend. Er was nog geen officiële grens met grenscontroles, die kwam er pas tijdens de Eerste Wereldoorlog. In de negentiende eeuw leidde de onenigheid over de precieze loop van de grens nog wel eens tot massale vechtpartijen tussen Drentse- en Duitse boeren. Ondanks die hoogoplopende spanningen vestigden zich op het hoogveen na 1867 zowel boeren en arbeiders uit Emsland, Drenthe, Groningen en Overijssel, zij waren vooral katholiek. Reden waarom Barger-Compascuum nog altijd uitgebreid carnaval viert.