Wilmsbrug

Drenthe was tegen het einde van de 18e eeuw vanuit het graafschap Bentheim via drie wegen bereikbaar. De eerste verbinding liep vanuit Emlichheim via Esschebrügge via de vesting Coevorden naar het Drentse grondgebied. De andere verbinding was een zandpad van Emlichheim dwars door het veenachtige gebied via de Padhuismade naar het Vlieghuis en over de schans Katshaar naar het noorden. Op het Vlieghuis kon het oostelijke zandpad over Luitien Sassen en Padhuis naar Schoonebeek genomen worden. Het zandpad liep dwars door Schoonebeek, langs de kerk en het Oosteinde richting de meest oostelijk gelegen booën. De derde verbinding was een oostelijke toegangsweg, die vanuit Emlichheim in oostelijke richting door het veenachtige gebied langs diverse vennen, de Galgenberg en Hahnenberg uitkwam bij de Wilmsvonder, later vervangen door de Wilmsbrug.

Het zou kunnen zijn dat deze toegangsweg de route is geweest die de Spaanse overste Verdugo in 1593 volgde om Drenthe vanuit het zuiden binnen te trekken. In de buurt van de Wilmsbrug zou namelijk een Spaanse lans zijn gevonden, maar het is niet duidelijk of dit ook werkelijk zo is. Omdat er graan op de molen van Emmelkamp gemalen werd, moest gebruik worden gemaakt van de verbindingen met het graafschap Bentheim. De weg tussen het Oostersebos en Emlichheim, via een overgang over het Schoonebeekerdiep via de Wilmsbrug, zal hiervoor het meest zijn gebruikt. Voor zover achterhaald kon worden was dit vóór 1900 al een brug en geen vonder meer. Bij de normalisatie van het Schoonebeekerdiep in 1929-1931 verdwenen alle oude vonders en bruggen en werden er ruim tien nieuwe bruggen en stuwen gebouwd. De Schoonebeeker boeren konden daardoor eenvoudiger bij hun landerijen in de graafschap Bentheim komen.

De Wilmsbrug was tot de jaren zestig van de 20e eeuw de enige grensovergang in Schoonebeek naar Duitsland voor algemeen gebruik. In juli 1925 schreef de courant: ‘Naar we vernemen is met ingang van heden het grensverkeer tusschen Nederland en Duitschland en omgekeerd ook wederom op Oud-Schoonebeek opengesteld over de z.g.n. Wilmsbrug. Velen onzer plaatsgenooten zullen deze tijding met blijdschap vernemen, aangezien men anders om in de Graafschap te komen, over Esschebrugge of Twist moest reizen.’ Het maakt duidelijk hoe lastig het grensverkeer tussen Nederland en Duitsland van begin 13e tot en met begin 20e eeuw was.