Sluis Vijfde Wijk

Het water van het Fochtelooërveen stroomt via de Kolonievaart, het Veenhuizerkanaal (langs de hoofdweg van Veenhuizen) en de Zesde Wijk naar het stroomstelsel van het Peizerdiep. Onderweg wordt een hoogteverschil van ongeveer 12 meter overbrugd met behulp van sluizen en stuwen. Je staat hier bij de sluis in de Vijfde WIjk. ook hier is een hoogteverschil in het waterpeil zichtbaar.
Dwars op het Veenhuizerkanaal en de Kolonievaart zijn 6 zogenaamde wijken gegraven. Deze wijken liggen alle precies op 750 meter afstand van elkaar. De meest westelijke wijk heet de Zesde Wijk.  Deze wijken werden bij de drooglegging van Veenhuizen gebruikt voor waterafvoer en voor het vervoer van de oogst afkomstig van de nieuwe akkers. De hoogte op dit punt is + 9 meter NAP. Ter vergelijking: een paar kilometer naar het oosten, op dd overgang van de Kolinievaart naar het Veaenhuizerkanaal is de hoogte + 11 meter NAP. En 4 kilometer naar het noorden is een stuw in de Zesde Wijk die op + 8 meter NAP ligt. Al met al een aanzienlijk niveauverschil in slechts enkele kilometers. Zonder sluizen en stuwen zou het water veel sneller afstromen. Maar als de natuurlijke waterlopen nog zouden bestaan dan zou het water binnen het gebied blijven.
Hierdoor heeft Veenhuizen een strikt rechthoekig kavelpatroon.