Schepers en schapen

Eeuwenlang trokken schaapskuddes over de uitgestrekte heidevelden van Drenthe. Deze heide was gemeenschappelijk bezit van de markegenoten: boeren die samen het land gebruikten. Ze lieten er hun Drentse heideschapen grazen, een ras dat perfect was aangepast aan het schrale voedsel. Deze dieren waren van levensbelang voor het boerenbedrijf.

Multifunctioneel
Schapen leverden melk, wol, vlees en mest. Die laatste was misschien wel het belangrijkste. Hun mest werd vermengd met plaggen en gebruikt om de akkers vruchtbaar te houden. De schaapherder of 'scheper' met zijn hond speelde een sleutelrol. Hij verzamelde de schapen door op zijn hoorn te blazen. Dat was voor de boeren het sein om hun dieren los te laten.

Herder Luten
In het buurtschap Kraloo hielden boeren tot ver in de 20e eeuw hun eigen schaapskuddes. Eén van hen was Wessel Luten, die als jongen gewond raakte door munitie van een in de oorlog neergestort Duits vliegtuig. Zijn hand raakte blijvend beschadigd, waardoor hij niet meer kon werken als boerenknecht. Het houden van schapen werd zijn roeping.

Natuurbeheer
Met de komst van kunstmest verloor de mest van schapen haar waarde. Toch bleven de kuddes bestaan. Nu worden de schapen ingezet voor het beheer van natuurgebieden, zoals het Nationaal Park Dwingelderveld.

Schaapskooi
In het najaar van 1949 werd de schaapskooi in Ruinen geopend. Nog altijd trekt er dagelijks een herder met zijn kudde over de heide. Een eeuwenoud tafereel dat zorgt voor het behoud van dit unieke Nederlandse landschap.

Wist je dat...
Een volwassen schaap dagelijks honderden jonge boompjes en planten eet, waardoor de heide open blijft. Zonder de kudde zou het heidelandschap binnen enkele jaren verdwijnen.