Wilmserve

De meest bekend boo van Schoonebeek is ongetwijfeld de Wilms, die oorspronkelijk eigendom was van de familie Wenninge of Wenny. De familie Wilms bestond uit twee takken, waarvan de één later bekend stond als Tallen. De boerderij van de familie die zich Wilms bleef noemen is het huidige Oostersebos 11. De geschiedenis van het Wilms-erve start met Evert Wilmes, die omstreeks 1540 werd geboren. Het erve ging enkele generaties over van vader op zoon, totdat er begin 18e eeuw vier dochters en een ongehuwde zoon waren. Erfdochter Geesien Wilms trouwde met Pieter Wolbers, die bij op het Wilms-erve trok en zich Wilms gingen noemen. Het erve ging vervolgens weer over van vader op zoon.

Door een goede huwelijkspolitiek wist de familie Wilms diverse familiekapitalen bij elkaar te brengen, waardoor haar rijkdom groeide. In 1612 behoorde de familie Wilms tot de minst kapitaalkrachtige families van Schoonebeek. Maar in nog geen halve eeuw klommen zij op tot de vijf rijkste Schoonebeeker families. In 1669 trouwde nakomeling Evert Pieters Wilms met de rijke boerendochter Fennegien ten Vlieghuis, dochter uit één van de rijkste boerengeslachten in Zuidoost-Drenthe. Daarna wist de familie Wilms lange tijd geen goede huwelijke te sluiten, totdat in 1776 Hindrik Wilms het meest aantrekkelijke huwelijk in de familiegeschiedenis sloot. Hij trouwde met Geesje Crusen, de erfdochter van Schoonebeeks meest welgestelde boer Berend Croesen. Hij werd daarmee op 25-jarige leeftijd de rijkste bewoner van Schoonebeek met twee grote boerenerven: het Crusen-erve in het Westersebos en het Wilmserve in het Oostersebos. Met daarnaast ook nog veel grond op het Vlieghuis. In 1832 bezat Hendrik Wilms maar liefst 420 ha grond.

In mei 1828 brandden in het Oostersebos de drie boerderijen en twee arbeiderswoningen af. De vrouw van Steven Bruinink was onachtzaam met vuur in haar huis omgegaan. Eén van de boerderijen die afbrandde was die van Hindrik Wilms. Direct na de brand liet hij een nieuwe boerderij bouwen, zoals die tegenwoordig aan het Oostersebos 11 staat. Zoon Gerrit Wilms was de laatste boer in de familie Wilms. Zijn zoon Hendrik Wilms had geen trek in het boerenbedrijf, evenmin als zijn vrouw Jantje Bruna. Hij liet in 1905 het herenhuis ‘Mannihof’ aan de Europaweg bouwen en ging daar als heerschop wonen. Hij gaf de voorkeur aan het lezen van theologische boeken. Zoon Gerrit Jan Wilms trad in de voetsporen van zijn vader als landeigenaar en ontwikkelde zich tot bestuurder. Hij ging de politiek in, werd gemeenteraadslid in Schoonebeek en later lid van Provinciale en Gedeputeerde Staten van Drenthe. Huwelijken werden gesloten in de eigen familiekring Wilms en Bruna, waardoor het familiekapitaal bij elkaar bleef. Het Wilmserve werd vanaf 1905 verhuurd en werd pas in 2006 verkocht.