Een bos met veen onder zijn voeten - Oosterbos

Hoogveen ontstaat heel langzaam. Veenmos groeit aan de bovenkant verder, terwijl afgestorven plantenresten onder water nauwelijks verteren. Zo groeit het landschap laagje voor laagje omhoog. Eén meter veen kan duizenden jaren geschiedenis bevatten. Dat maakt veen eigenlijk tot een natuurlijk archief.

Later veranderde de mens het gebied. Sloten voerden water af. Veen werd afgegraven en gedroogd tot turf. Turf was eeuwenlang een belangrijke brandstof. Op delen waar veen achterbleef, werd in de twintigste eeuw bos aangeplant. De rechte paden en gelijkmatige boomvakken herinneren nog aan die praktische inrichting. Het Oosterbos werd in de jaren zeventig aangeplant op niet-afgegraven hoogveen. 

Kijk vandaag eens naar de overgang tussen pad en bos. Zie je rechte lijnen? Staan bomen in duidelijke rijen? Dan kijk je naar een landschap dat bewust is ontworpen. Tegelijk begint de natuur die orde alweer te verzachten. Jonge boompjes groeien waar ruimte ontstaat. Mossen bedekken oude stronken. Bladeren vormen een zachte bodemlaag.
Deze plek is een goede toegangspoort tot het verhaal van de route. Het bos is geen eindpunt, maar een tussenfase. Onder je voeten ligt nog altijd veen. Dat veen werkt als een spons en houdt water vast. Zodra het waterpeil stijgt, verandert het karakter van het bos.

Fun fact: nat veen kan voor het grootste deel uit water bestaan. Je wandelt dus eigenlijk over een landschap dat veel weg heeft van een reusachtige, langzaam groeiende spons. Vanaf hier volg je hoe die spons opnieuw tot leven komt.