Maagserven

De grens tussen Nederland en Duitsland zoals we die nu kennen werd pas in 1824 in een grenstraktaat vastgelegd. Daarbij kwamen zes booën van Schoonebeeker boeren op het grondgebied van het Koninkrijk Hannover terecht. Het ging om de booën van Harmen Mages, Jan Mages, Jan Poppen, Berent Scholten, Jan Holties en de zuidelijk gelegen Hankenboo. De eerste vijf booën lagen in het gebied dat we nu kennen als Zitterdell bij Twist.

De familienaam Mages of Maags is uitgestorven in Schoonebeek, maar hun boerderijen zijn nog steeds bekend. Ze staan op één van de meest gefotografeerde plekken, namelijk een drietal boerderijen in het Oostersebos, de huidige huisnummers 4 (het tweede Maags-erve), 15 (het eerste Maags-erve) en 17 (Maags-keuterij). Dit was waar de familie Maags haar woonplek had. Het eerste Maags-erve is bekend vanaf omstreeks 1600. Het vererfde generaties lang van vader op zoon. De laatste Maags die op de boerderij woonde was Jan Maags, die alleen drie dochters had. In 1780 trouwde dochter Geertruid Maags met Roelof Volkers uit Dalen en zij betrokken de boerderij. In mei 1828 brandde de boerderij tijdens een grote brand in het Oostersebos volledig af, zoals werd beschreven bij het Wilmserve. Naast zijn boerderij verloor zoon Gerrit Jan Volkers een korenschuur, schaaphok, varkenshok, rosmolen en molenhuis. Volkers was niet verzekerd, maar de boerderij en keuterwoning werden herbouwd. In 1837 werden beide panden verkocht aan de familie Klaassen, waarna het binnen deze familie bleef.

Het tweede Maags-erve werd rond 1600 door Herman Mages bewoond. Zijn nakomelingen bleven op het erve wonen, totdat in 1777 nakomeling Hindrikjen Maags met Albert Ellen trouwde, die van 1795 tot 1802 schulte van Schoonebeek werd. In 1793 voerde Albert Ellen tegen de overige markegenoten van Schoonebeek een proces om scheiding van de markte te vorderen. Hij werd uitgekocht en daarmee verdween de boo die deze familie in het Münsterse gebied had. Het tweede Maags-erve brandde ook af tijdens de brand van mei 1828. Het was toen inmiddels eigendom van dochter Jantien Ellen en haar man Jan Gerdinge. Hij was goed verzekerd en in oktober 1828 was de nieuwe boerderij al klaar. Dochter Henderika Gerdinge trouwde in 1840 met Harm Bruna uit Esche, waarmee het tweede Maags-erve in handen kwam van de familie Bruna. Vanaf 1885 werd het huis door de familie Bruna verhuurd.

Tijdens de grensstrijd was de boo van Geert Mages één van de plekken waar problemen waren met de nieuwe Münsterse kolonisten: ‘dat het Gildschap Scheerhoorn en Barthoorn voorsien van vorken en spaden wel 70 menschen sterk op den 20 Junij 1760 bij de Boe van Geert Mages sijn gekomen veel hooy het welke gewassen was bij de Boe op Drentse bodem, uit de schuire of Boe hebben genomen, en in sloden gedempt, doormengt met aerde en mist’. De 15-jarige booheer Hindrik Jacobs werd door de schulte van Scheerhorn met een stok geslagen. Tussen 1793 en 1806 zijn de beide Maags-booën – toen eigendom van Roelof Volkers en Albert Ellen – afgebroken. De nieuwe kolonisten stichtten hier nieuwe woningen.