De grootste bankoverval aller tijden


  • Download
(67,0 km)

Een titel die tot de verbeelding spreekt! Deze fietsroute is gebaseerd op een boek, dat zich deels in Drenthe afspeelt, tijdens de oorlogstijd. Een route vol historie en cultuur in het prachtige landschap van zuidwest Drenthe. Het boek gaat over de grootste bankoverval ter wereld en die vond niet plaats in Tokyo, Parijs of Londen. Ook niet in Amsterdam of Rotterdam. Het gebeurde allemaal in 1944 in een slaperig provinciestadje in het oosten van Nederland: in Almelo!

Tien vastberaden…

Een titel die tot de verbeelding spreekt! Deze fietsroute is gebaseerd op een boek, dat zich deels in Drenthe afspeelt, tijdens de oorlogstijd. Een route vol historie en cultuur in het prachtige landschap van zuidwest Drenthe. Het boek gaat over de grootste bankoverval ter wereld en die vond niet plaats in Tokyo, Parijs of Londen. Ook niet in Amsterdam of Rotterdam. Het gebeurde allemaal in 1944 in een slaperig provinciestadje in het oosten van Nederland: in Almelo!

Tien vastberaden verzetsstrijders overvielen een kantoor van De Nederlandsche Bank en maakten 46,1 miljoen gulden buit, nu 300 miljoen euro. Het geld, dat nodig was voor de financiering van de spoorwegstaking, verstopten ze in een hooiberg en vanaf dat moment maakten de nazi’s jacht op ze. Hoe het afloopt valt te lezen in het boek De grootste bankoverval allertijden. Auteur: Frank Krake.

Drenthe - Twente
Maar wat heeft Drenthe daar nu mee te maken? En waarom een fietsroute door het Drentse land? Na jarenlang onderzoek is duidelijk geworden dat Drenthe een hele belangrijke rol speelde in het verhaal van de bankoverval. Twee van de bankrovers kwamen uit Drenthe. De een, Albert Wisman, overleefde de oorlog en is tot twee keer toe onderscheiden door prins Bernhard voor zijn heldenmoed. Ook de rechterhand van de commandant van de knokploeg, Douwe Mik, was een Drent. Hij speelde een cruciale rol bij de overval en moest zijn verzet uiteindelijk met de hoogste prijs betalen, dat van zijn leven. Hij werd postuum onderscheiden door de Amerikaanse president.

Er bestonden nauwe banden tussen de Drentse en Twentse verzetsgroepen. Ze leenden mensen aan elkaar uit als er hulp nodig was voor een klus. En als de grond ze te heet onder de voeten werd, doken ze onder in elkaars streek, zo hielpen ze elkaar voort. De sporen van de bankovervallers leiden op die manier met regelmaat naar onder andere Zwartemeer, Emmen, Barger Compascuum, Nieuw Amsterdam en naar Weerdinge.

Emslanderkampen
En dan waren er nog de vele concentratiekampen net over de grens in Duitsland, de Emslanderkampen. Soms op maar een paar kilometer afstand van het Nederlandse grondgebied. Gevluchte Franse krijgsgevangenen meldden zich op Nederlandse bodem en werden door de ondergrondse voortgeholpen bij hun vlucht naar het zuiden. De latere bankovervallers hebben zo vele ontsnapte gevangenen, maar ook ondergedoken Joden en neergestorte vliegtuigbemanningen op weg naar de vrijheid geholpen.

Fietsen in de oorlog
Auto’s waren er amper in die oorlogsjaren, het meest gebruikte vervoermiddel was de fiets. Niet alleen gebruikt door de bankovervallers maar ook door de koeriersters, die minstens zo belangrijk waren voor de illegaliteit in Nederland. Hun rol mag niet onderschat worden. Jonge meiden die hun leven waagden door op de fiets illegale kranten, briefjes met boodschappen voor verzetsstrijders, distributiebonnen, geld en soms zelfs wapens rond brachten. Met die lading fietsten ze hele dagen door de provincie, zeven dagen in de week. Op oude barrels, met opgelapte banden tegen de wind in trappend.

Fietsen anno nu
Gelukkig zijn de fietsen van tegenwoordig een stuk moderner en comfortabeler. Hoe mooi is het om delen van de verzetsroute van weleer zelf te kunnen volgen op de fiets. Om met eigen ogen het prachtige Drentse landschap te bekijken, maar ook om de plekken te bezoeken die zo’n belangrijke rol spelen in het boek over deze bankoverval. Om musea te bezoeken die je meer vertellen over hoe het destijds is geweest en duiding geven aan lokale en regionale wetenswaardigheden. Het kan allemaal met deze fietsroute die nu voor je ligt.

Beleef het Drentse aandeel van de grootste bankoverval aller tijden zelf door op de fiets te stappen en je mee te laten voeren naar al deze bijzondere plekken uit de geschiedenis.

Routes in Twente
Wij wensen je veel plezier. En mocht je zo enthousiast zijn geraakt dat je nog meer avonturen van weleer wilt ervaren, dan liggen er in Twente ook nog twee ‘bankoverval-routes’ klaar om per fiets te beleven.   

Boek    
De route is gebaseerd op het boek De grootste bankoverval aller tijden - Frank Krake

Dit ga je zien

Startpunt: Station Nieuw-Amsterdam
Veilingstraat 34
7833 HN Nieuw-Amsterdam
1
Station Nieuw Amsterdam

Pilotenlijn

Het station in  1960
2
Van Nieuw Amsterdam naar Weiteveen

Amsterdamscheveld We rijden een stukje langs het Van Echtenskanaal of verlengde Hoogeveense vaart richting Erica en gaan via het Dommerskanaal door het Amsterdamscheveld naar Weiteveen.

3
Zuster Engel

Zuster Engel en de parochie van Weiteveen

De pastorie, de Rooms-Katholieke kerk en het zustershuis in Weiteveen, jaren 30. Op de vooprgrond staat de turf te drogen.
4
Boerderij familie Hospers

Onderduikadres van Albert Beens

5
Meester Stuit

Meester Stuit spil in het netwerk van de ondergrondse

6
Boerderij Hoving

Voordat Albert Beens bij boer Hospers onderdook, zat hij eerst een tijd verborgen op de boerderij van de familie Hoving aan de Verlengde Oosterdiep Westzijde 111.

7
Pastorie Hervomde Kerk

Douwe Mik was politieman in Rotterdam, maar geboren in Nieuw-Buinen. Hij groeide op in een gezin met drie broers en vier zussen. Zijn broer Egbert was predikant in de kerk van Barger-Compascuum.

8
Turfbult als onderduikershol

In het Veenpark in Barger-Compascuum is een turfbult te zien zoals die op zo’n 400 meter in de Tweede Wereldoorlog als onderduikplejk werd gebruikt.

9
De Runde

Ten noorden van het Veenpark fietsen we tot aan Emmer-Compascuum een tijdje langs het riviertje de Runde. Waar wij afslaan slingert de Runde verder door het dorp. De veenbeek ontsprong in het...

10
Molen de Hondsrug

Onderduikadres voot Amerikaanse piloot

11
Westenesch

In dit landelijke decor vond op 20 augustus 1944 een gruwelijke moord plaats op een moedige verzetsman: Albert Beens.

12
Allee 18

Aan de Allee 18 in Emmen woonden Klaas Plantinga en zijn vrouw. Het was een van de vaste onderduikadressen van Derk Smoes, die er graag verbleef.

Eindpunt: Station Nieuw Amsterdam
Veilingstraat 34
7833 HN Nieuw-Amsterdam

Beschrijving

Startpunt: Station Nieuw-Amsterdam
Veilingstraat 34
7833 HN Nieuw-Amsterdam

Met deze route volg je de belevenissen van verzetsstrijders, zoals ze zijn beschreven in het boek De grootste bankoverval aller tijden.
Je voelt en ervaart tijdens het fietsen vast en zeker hoe het leven van deze mensen, maar ook die van de bewoners van deze streek, in die periode is geweest. Een héél ander Drenthe dan nu! 

Bezoek ook de infocentra en musea. Neem er de tijd voor om het verhaal én het landschap nog beter tot zijn recht te laten komen.

Informeer hier vooraf over openingstijden en bijkomende kosten.
Bij de Tussenstops staan hiervan de contactgegevens vermeld. Deze zijn ook gebruikt als bron voor deze routebeschrijving.

Voor meer informatie over Drenthe in oorlogstijd:
www.geheugenvandrenthe.nl
www.tracesofwar.nl
www.drentheindeoorlog.nl

Routebeschrijving

Start Station Nieuw-Amsterdam

  • We beginnen voor het station van Nieuw Amsterdam
    Tussenstop 1: In de oorlog startpunt van de pilotenlijn.
  • Vanaf het station RA en voor het kanaal LA.
    Dit is de Verl. Hoogeveensche Vaart. Langs dit kanaal  fietsten Douwe Mik en Derk ?? richting Erica en Klazienaveen. 
  • Bij de derde brug gaan we RA ri FK57
  • FK57 Amsterdamscheveld
    Langs het Dommerskanaal naar FK58
    In de oorlog was dit veengebied ruig en moeilijk begaanbaar.
    Zie Tussenstop 2
  • FK58 Weiteveen
    We gaan RD en aan het eind van het fietspad (T-spl) gaan we LA ri FK33.
    Tussenstop 3:  Hier is ook het Veenloopcentrum en in de tuins staat het beeld van Zuster Engel. 
  • FK33
  • FK61 Nu mooie fietspaden, maar in de oorlogstijd was het Bargerveen slecht toegankelijk. Een goed plek voor onderduikers
  • FK62
  • FK64
  • FK94
  • FK93 Zwartemeer Voor kanaal RA ri het centrum.
    Tussenstop 4: We passeren de boerderij van de familie Hospers, huisnummer 26.
    Tussenstop 5:  In het centrum de kerk, hiernaast woonde meester Stuit.
  • In het centrum gaan we LA ri Barger-Compascuum. 
    Neem hier het fietspad links van de vaart (Zuidervaart West Zijde).
    Na het viaduct eerste boerderij links:
    Tussenstop 6: de boerderij van de familie Hoving. 
  • Doorfietsen en neem de eeste overgang rechts, het Vonderspad ri FK81
  • FK81
  • FK80 Barger-Compascuum
    Tussenstop 7: De pastorie van de broer van Douwe ligt ongeveer 1 kilometer ten noorden van Barger Compascuum. Dit staat niet op de route ingetekend. Wie wil kan hier natuurlijk even naar toe fietsen.  
  • FK65 Rechts het Veenpark
    Tussenstop 8: Museum Veenpark, met een turfbult waar onderduikers in deze omgeving in verbleven.
  • FK1
  • FK53
    Tussenstop 9 Riviertje de Runde 
  • FK97
  • FK98 Emmer Compascuum
  • FK89 Na het passeren van de N391 gaan we waar FK88 RA gaat RD en op T-spl LA ri FK76
  • FK76
  • FK40 Weerdinge
    Tussenstop 10: Molen de Hondsrug waar piloot Duncan werd ondergebracht
  • FK55 Emmen ri FK21
    Na het spoor gaan we LA en weer de eerste weg LA.
    Tussenstop 11: De Allee 18 was het onderduikadres van Douwe en Derek bij de familie Plantinga.
    Weg volgen en gaan aan het eind LA en dan ri FK16.
  • In het buurtschap Westenesch gaan we waar FK16 LA gaat RD en komen zo bij FK19.
    Tussenstop 12: Op de weg tussen Westenesch en Sleen werd Albert Beens vermoord.
  • FK19
  • FK16
  • FK10
  • FK47
  • FK30 Nieuw Amsterdam ri FK06 eindpunt van de route bij het station van Nieuw-Amsterdam

//////////////////////////////////

FK = Fietsknooppunt
RA = Rechtsaf
LA = Linksaf
RD = Rechtdoor

ri = richting

Eindpunt: Station Nieuw Amsterdam
Veilingstraat 34
7833 HN Nieuw-Amsterdam

Kenmerken

Blijf op de hoogte

Ontvang maandelijks de leukste tips en inspiratie uit de Oerprovincie van Nederland.

Schrijf je in!