Witte wieven en het meisje van Yde: de mythes van Drenthe

Drenthe is een stoere, oeroude provincie die ook een tikkeltje mysterieus is. Spannend, met verborgen zaken in afgelegen venen en bossen. Soms komen die naar boven, zoals het meisje van Yde en de kano van Pesse. Mooi, maar ook een beetje eng. Verhalen voor bij het kampvuur, maar weet je dat er ook nog echte overblijfselen te zien zijn? Kom maar kijken als je durft!

Mythe van de witte wieven

Mythes zijn verzonnen verhalen, lang geleden ontstaan. De verhalen werden doorverteld aan volgende generaties, waardoor ze steeds iets veranderden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de witte wieven, men weet zelfs niet eens helemaal zeker wat het zijn:

  • Geestverschijningen van overleden vrouwen
  • Levende (in het wit geklede) oude vrouwen die mensen helpen met wijze raad of voorspellingen
  • Levende (in het wit geklede) vrouwen die mensen verleiden hen te volgen om ze daarna te doden
  • Germaanse priesteressen, vaak spinnend op een spinnewiel

In de ene betekenis zijn de witte wieven dus goed, in de andere zijn ze juist slecht. In het verhaal over de oude vrouwen bij Wapserveen moest je hen vooral niet beledigen. Een brutale boerenknecht die dat toch eens wilde uitproberen, kreeg na zijn beledigingen groene botten naar zijn hoofd gegooid. De botten raakten zijn paard op de voet waardoor het voortaan lam was.

Ekelenberg

Heel positief is de mythe over het witte wief op de Ekelenberg, een heuvel bij Zuidwolde. Zij zat daar vaak te spinnen met haar spinnewiel en men noemde haar daarom 't Spinwiefien. Een vrouw die onvruchtbaar leek, ging eens naar de heuvel toe om daar om hulp te smeken. De derde nacht dat ze dit deed, zag ze ’t Spinwiefien die haar toeknikte. Later kreeg ze een prachtige zoon. Dit witte wief is na haar dood nog vaak op de heuvel gezien…

Meisje van Yde

Of de witte wieven ooit echt hebben bestaan, zullen 

we nooit weten. Dat geldt niet voor het meisje van Yde. Dit zestienjarige meisje is in 1897 gevonden in het Stijfveen, bij de dorpen Yde en Vries. Ze leefde rond het begin van de jaartelling, zo’n tweeduizend jaar geleden dus. Bijzonder aan haar is dat haar lichaam grotendeels bewaard is gebleven, net als haar kleding en het wurgkoord om haar nek. Dit is te danken aan het veen, dat een hoge zuurgraad heeft.

Het meisje van Yde is vermoedelijk geofferd aan de goden, die de inwoners moesten beschermen tegen de oprukkende Romeinen. Ze is een van de zogenoemde veenlijken die te zien is in het Drents Museum. Ook bijzonder is de reconstructie van haar hoofd, die ernaast staat.

De kano van Pesse

Ook de kano van Pesse (bij Hoogeveen) heeft echt bestaan. Dit oudste vaartuig ter wereld is ongeveer tienduizend jaar geleden gemaakt uit de stam van een grove den. De boot is in 1955 gevonden, bij de aanleg van de A28 tussen Beilen en Hoogeveen.

De vondst ervan is een ‘mythe’ op zich. Het drie meter lange stuk hout werd afgevoerd met een kiepkar, om met de rest van het afgegraven veen in een grote kuil gestort te worden. Het viel van de kar af en werd na een paar dagen gevonden door een boer die dacht dat het een kano was. Hij nam het mee naar zijn erf waar archeologen bevestigden dat het een bijzondere vondst was. De kano van Pesse is gevriesdroogd en ligt nu ook in het Drents Museum. De vindplaats van deze boot bezoeken? Dat kan! Green Planet heeft hiervoor een speciale wandelroute uitgestippeld.

Waargebeurd of alleen een mooi verhaal? Kom de mythes bekijken en zorg ervoor dat er geen groene botten naar je gegooid worden!