De Horst

2 uren (10,0 km)
Beheerd door: Recreatieschap Drenthe

De wandelroute De Horst van 10 kilometer is genoemd naar het plaatsje De Horst, gelegen tussen Peize en Eelde. Wil je wat eten of drinken tijdens deze wandeling? Doe dat dan bij het start- of het eindpunt in Peize.

Je komt op deze route tal van prachtige gebouwen tegen. In Peize start je vlakbij de plek waar vroeger Huis te Peize, één van de grootste havezaten van Drenthe, stond. Langs lieflijke boerderijen wandel je het dorp uit richting De Horst. Grote en kleine boerderijen en prachtige vergezichten wisselen elkaar af. Sta even stil bij Huis ter Hansouwe, het enige nog overgebleven middeleeuwse steenhuis in Drenthe.

Aan de rand van Eelde ben je welkom vo…

Lees verder

De wandelroute De Horst van 10 kilometer is genoemd naar het plaatsje De Horst, gelegen tussen Peize en Eelde. Wil je wat eten of drinken tijdens deze wandeling? Doe dat dan bij het start- of het eindpunt in Peize.

Je komt op deze route tal van prachtige gebouwen tegen. In Peize start je vlakbij de plek waar vroeger Huis te Peize, één van de grootste havezaten van Drenthe, stond. Langs lieflijke boerderijen wandel je het dorp uit richting De Horst. Grote en kleine boerderijen en prachtige vergezichten wisselen elkaar af. Sta even stil bij Huis ter Hansouwe, het enige nog overgebleven middeleeuwse steenhuis in Drenthe.

Aan de rand van Eelde ben je welkom voor een bezoek aan kijkboerderij ’t Hoogeveld. Kijken, maar dan vanaf hoogte, kun je ook in het vogelparadijs ‘De Onlanden’. Daar staat een bijzondere uitkijktoren en op ieder niveau van de toren heb je letterlijk een andere kijk op de omgeving. Je kunt er niet alleen vogels spotten, maar ook Exmoor pony’s die in ‘De Onlanden’ leven. Tegelijk zie je de ‘skyline’ van de stad Groningen. Als je weer met beide voeten op de grond staat, vervolg je je wandeling richting Peize.

In Peize wandel je langs de kerk en het voormalige gemeentehuis. De korenmolen Paiser Meul torent boven de huizen uit. Via een smal wandelpad achter de huizen langs kom je terug bij het startpunt.

Lees minder

Dit ga je zien

Startpunt : Hoofdstraat 50
9321 CG Peize
foto

Huis te Peize

Brinkweg 2
9321 HP Peize
foto

Huis ter Hansouwe

De Horst 21
9321 VH Peize
foto

Kijkboerderij 't Hoogeveld

Helmerdijk 71
9761 VN Eelde
foto

Eelderdiep

Drentsedijk
9321 TP Peize
foto

Uitkijktoren De Onlanden

Drentsedijk
9321 TP Peize
Peize.jpg

Kerk van Peize

Kerkstraat 2
9321 HB Peize
foto

Voormalig gemeentehuis

Raadhuisstraat 1
9321 BA Peize
foto

Hoptuin Peize

Noordsepad
9321 AE Peize
foto

De PaiserMeul

Molenpad 1
9321 CA Peize
Eindpunt: Hoofdstraat 50
9321 CG Peize

Beschrijving

Startpunt : Hoofdstraat 50
9321 CG Peize
  • Het dorp Peize wordt al in 1165 genoemd. In de 16e eeuw werd Huis te Peize gebouwd. Het Huis te Peize was één van de grootste havezaten van Drenthe. Er werden vergaderingen van de Etstoel (het Drentse gerechtshof vanaf de Middeleeuwen tot 1791) en de Landdag gehouden. In 1625 vond er een buitengewone Landdag plaats. Ernst Casimir werd na het overlijden van prins Maurits tot nieuwe stadhouder van Drenthe gekozen. In 1818 werd de havezate afgebroken. Uit de restanten werd een woning aan de Brinkweg gebouwd. Deze woning/boerderij staat er nog steeds.
  • Peize heeft vele landhuizen. Het bekendste was het Huis te Peize. Helaas is van het huis niets meer over. Rond 1800 liep de economie terug en zijn veel landhuizen gesloopt. Alleen het huis ‘Jachtlust’ aan de Roderweg is nog over.
  • Je start je route in de buurt van het voormalige Huis te Peize en je wandelt richting De Horst. De Horst wordt voor het eerst genoemd in 1363. De Horst bestaat uit een aantal grote boerderijen waaronder de boerderij Middelhorst (1867) en Huis Ter Hansouwe. De Horst is gebouwd op een zandrug in het veengebied.
  • Het Huis ter Hansouwe is gebouwd als een versterkte stenen boerderij met een gracht er om heen. De oudste delen van het huis stammen uit 1487. Huis Ter Hansouwe verdedigde de reeweg (oude verbindingsweg) van Groningen naar Drenthe door de Peizermade bij een voorde (doorwaadbare plek) door het Eelderdiep. In latere tijden verdedigde Huis te Hansouwe de weg Eelde-Peize en diende tevens ook nog als tolhuis. Het is het enige nog overgebleven middeleeuwse steenhuis in Drenthe en in eigendom van Het Drentse Landschap.
  • Je wandelt verder richting Eelde en aan de rand staat kijkboerderij ’t Hoogeveld. Dit biologische bedrijf met Limousin koeien beheert in samenwerking met Natuurmonumenten een veenweidegebied van 600 hectare in het nieuwe natuurgebied de Onlanden. De kijkstal van ’t Hoogeveld is vrij toegankelijk voor bezoekers.
  • Je laat Eelde achter je en komt in ‘De Onlanden’, zoals het gebied tussen het Leekstermeer, het Paterswoldsemeer, Peize en Eelde wordt genoemd. Het gebied is ingericht als natuurgebied en waterberging. Oude riviertjes en slenken zijn in ere hersteld. Moerasbossen en vochtige graslanden zullen ontstaan omdat ‘s winters het gebied deels onder water zal komen te staan. Bekijk dit paradijs voor oever- en moerasplanten en moerasvogels vanuit de uitkijktoren. De 25 meter hoge toren heeft drie verschillende platforms, die een spectaculair uitzicht bieden over het natuur- en waterbergingsgebied en de ‘skyline’ van Groningen. De uitkijktoren bestaat uit een stevige staalconstructie, bekleed met hout uit bossen van Natuurmonumenten op de Veluwe. De trap zwaait er met een hele draai omheen.
  • Na te hebben genoten van het mooie uitzicht wandel je via de Zuiderdijk terug naar Peize. De kerk van Peize is oorspronkelijk gebouwd in de 13de eeuw. De kerk heeft een van de oudste en grootste orgels van Drenthe. De oudste delen dateren uit 1631. In 1861 is het orgel door Van Oeckelen naar de kerk verplaatst. Het interieur bestaat onder andere uit een doopvont van Bentheimer zandsteen uit de 13de eeuw en een preekstoel uit 1751.
  • Peize is verder bekend van de productie van bier en later het verbouwen van hop. Ten noorden van Peize werden in het veen vele tientallen zogenaamde veenterpen gebouwd. Deze van oorsprong één meter hoge heuveltjes met een doorsnee van maximaal 40 meter waren bebouwd met uit plaggen opgetrokken behuizing. Op de veenterp stond naast de behuizing alleen nog een waterput. De veenterpen hebben in de 12e en 13e eeuw gefunctioneerd als kleine bierbrouwerijtjes. Vanaf 1600 tot 1840 was Peize de grootste producent van hop in Drenthe. Om recht te doen aan deze lange geschiedenis wordt de teelt nog in stand gehouden in de Hoptuin Peize.
  • Al wandelend door Peize passeer je de Paiser Meul, de korenmolen van Peize. De molen werd in 1898 gebouwd in opdracht van enkele bakkers en landbouwers. In 1967 is de molen aangekocht door de toenmalige gemeente Peize en in 1971 en 1972 gerestaureerd.
  • Via een smal wandelpad achter de huizen langs kom je bij het startpunt. De wandeling ‘De Horst’ zit erop. Strijk neer in een plaatselijk café of restaurant en geniet nog even na van deze mooie wandeling.
Eindpunt: Hoofdstraat 50
9321 CG Peize

Kenmerken

Tocht/Route

  • Route typering: Natuurroute, Recreatief
  • Route kenmerken: ANWB route, Themaroute, Van A naar A
  • Gemarkeerd: Ja
  • Route obstakels: Vlak
  • Toelichting startpunt: De wandelroute start in de buurt van Hoofdstraat nummer 50 in Peize. In de Hoofdstraat kun je parkeren. Het is ook mogelijk de route aan de hand van de bewegwijzering op andere locaties op te pakken. Maak je gebruik van het openbaar vervoer? Plan dan jouw reis naar Peize via 9292.nl.
  • Toelichting markering: De route wordt gemarkeerd met zeskantige routeborden ‘De Horst’.

Doelgroep

  • GezinnenJa
  • JongerenJa
  • ScholierenJa
  • StudentenJa
  • VolwassenenJa
  • SeniorenJa
  • GroepenJa