Hunebed D2

We veronderstellen dat je wel zo ongeveer weet wat een hunebed is. Grafmonument uit de Trechterbekercultuur, tussen de 4000 en 5000 jaar oud. De enorme keien zijn aangevoerd in de laatste ijstijd vanuit Scandinavië. Enorme prestatie in die tijd met de toenmalig beschikbare technieken. 

Die enorme keien. Die liggen er dus al een eeuwigheid. En zullen ook nog wel een tijdje blijven liggen. En tóch. Alles vergaat en dus ook deze keien. En dat doet de natuur zelf. Als je goed kijkt zie je rare groeisels op de stenen. Dat zijn korstmossen.

Korstmossen zijn een beetje een vreemd verschijnsel in de natuur, want het is een organisme (een levend iets) dat weer bestaat uit 2 organismen die samen een symbiose vormen. Korstmossen bestaan uit een schimmel en een alg. Ze hebben elkaar nodig om te kunnen blijven bestaan in dit uitzonderlijke leefmilieu, een keiharde steen.  Ze kunnen in allerlei extreme omstandigheden groeien, zoals op boomschors, stoeptegels, dakpannen, houten bankjes en stenen muurtjes.

De schimmels leven van de voedingsstoffen die door de alg worden aangemaakt via fotosynthese. De alg bevat bladgroen en kan dus voeding maken uit licht en lucht. Net als planten. De schimmels nemen deze voedingsstoffen op. Op hun beurt leveren de schimmels voedingsstoffen aan de alg, namelijk mineralen. En waar komen die mineralen vandaan? Juist, uit de steen. Ze eten de steen als het ware op. Heel langzaam, dat wel.
De korstmos op de foto heet stoeprandvingermos. Een algemene soort. Op het hunebed zijn nog meer soorten korstmossen te vinden. In heel Nederland komen ongeveer 800 soorten korstmossen voor.

Korstmossen zijn gevoelig voor luchtkwaliteit. Ze geven vaak iets aan over de luchtkwaliteit in de omgeving waar ze groeien. En ze tonen aan wanneer er veel ammoniak en stikstof wordt uitgestoten. Gele soorten zie je op plekken waar de luchtkwaliteit minder is. Een voorbeeld is het algemeen voorkomende groot dooiermos. Welke kleuren hebben de kostmossen op dit hunebed?