Wandeltocht
22,1 km
Het Moor|Veenlandpad voert je in acht etappes door het grensland van Drenthe en Duitsland, langs de sporen van het vroegere Bourtangermoeras. Door veendorpen, bossen, heide en hoogveen ontdek je bijzondere natuur én de verhalen van de mensen die hier hun bestaan opbouwden. Een tocht door stil, ruig en verrassend onbekend grensland.
De vijfde etappe van het Moor|Veenlandpad start in Zwartemeer en voert je de grens over naar het Duitse veenlandschap. In het Provinzialmoor en Wesuweer Moor gaan turfwinning en natuurherstel hand in hand. Langzaam keert het hoogveen terug en wandel je langs heide, waterpartijen en uitgestrekte veenweiden, het leefgebied van wulpen, reeën en zelfs wolven.
Je loopt via de knooppunten: 98 – 99 - 53 – 52 - 38 – 12 - 76 – 2 – 27 - 34 - 10 – 20 - 33 – 16 – 17 – 4 – 40 – 57
Met de rug naar Bijencentrum RA Hebelermeerstrasse en volgende straat LA Glinserstrasse. Eerste viersprong RA naar 65 en 61 Gasthof Robben.
Vanachter het vogelkijkscherm laten de vogels in de noordelijke meerstal van het Bargerveen zich goed observeren. Ondertussen klinkt de doordringende roep van de koekoek, zoveel koekoeken bij elkaar hoor je zelden. Ze beantwoorden elkaar in kanon.
Aan de Duitse zijde van het Bourtangermoeras kwam de vervening relatief laat op gang. Pas nadat het Süd-Nordkanaal in 1901 klaar was en ook de verbinding met de Verlengde Hoogeveense Vaart aan de Nederlandse zijde in 1898 gereed was gekomen, kan de commerciële hoogveenwinning van start gaan.
Schöninghsdorf had eerst net als zoveel veenkoloniën aan de Duitse kant van de grens een noodkerk. Na 25 jaar ging de schep in de grond voor de bouw van de Sint-Franciscuskerk die pal aan het Zuid-Noord kanaal verrees. Architect Theo Burlage ontwierp de kerk in expressionistische stijl.
Op de meerstallen in het Wesuweer Moor dobberen tussen eind september en eind maart veel kleine zwanen die op het water slapen. Als ze wakker worden stemmen ze het vertrek vanaf het water naar de omliggende landerijen en veenweiden of door met hun kop te knikken.
De herontwikkeling van het hoogveenlandschap is ondenkbaar zonder de inzet van schaapskudden en geiten. Zij eten de jonge loten van bomen op waardoor de heide- en de restanten hoogveen open blijven. De schapen hebben een voorkeur voor jonge berken en pijpestrootje.
De tentoonstelling in het Duits-Nederlandse Bijencentrum Wesuweer Moor biedt een inkijkje in het leven van de honingbij. Bezoekers kunnen de structuur van de bijenkorf zelf ervaren. Ook wordt het verschil tussen de honingbij en wilde bijen uitgelegd.
De katholieke kerk van Hebelermeer gewijd aan St. Vinzenz von Paul is gebouwd in 1865, bijna honderd jaar na het ontstaan van de nederzetting op het hoogveen. Dat het zolang duurde voordat er een kerk kwam, wijst er op dat de dorpelingen het verre van breed hadden.